به گزارش پرتال مرکز رسیدگی به امور مساجد، در چهارمین بخش از سلسله مطالب «گذری بر مساجد تاریخی استان تهران» پنج مسجد دیگر به طور اجمالی معرفی شده است.
مسجد سید عزیزالله
در داخل بافت قدیمی بازار تهران، مسجد حاج سید عزیزالله قرار دارد. صحن و شبستان این مسجد مزین به کاشی های معرق است. مساحت این مسجد حدود 1500 متر مربع و با دو باب حجره کنار آن از موقوفات مرحوم «حاج سید عزیزالله» است. بر کاشی های شمال مسجد نام «سلطان صاحبقران فتحعلی شاه» نقش بسته است. از کتیبه های جنوب و شرق که دارای تاریخ 1310 هـ . ق است، مشخص می شود که قسمت شمالی از سه ضلع دیگر قدیمی تر است.
مسجد جزایری
محله بازار و پانزده خرداد یکی از محلههای قدیمی تهران است که در آن مساجد تاریخی نیز به چشم میخورد. یکی دیگر از این مساجد، مسجد جزایری است که در انتهای بازار عباسآباد واقع شده است. نسب بسیاری از امام جماعتهای این مسجد به نسل جزایری میرسد و از جمله آنها میتوان به مرحوم آیتالله سید نصرا... جزایری، سید محسن جزایری، سید صدرالدین جزایری، سید محمد علی جزایری و .... اشاره کرد. در این مسجد یک آبدارخانه، انبار، بالکن وسیع 100 متری به چشم میخورد. پیشنهاد ما به شما این است، اگر گذارتان به بازار افتاد و در محله عباسآباد بودید، میتوانید برای عبادت به جای رفتن به مسجد امام یا مسجد جامع، سری به مسجد جزایری بزنید.
مسجد جامع رجب علی
از دیگر مساجد دوره قاجاریه تهران مسجد جامع رجب علی است که در خیابان بوذرجمهری و در محله درخونگاه قرار گرفته است. صحن وسیع و شبستان تابستانی و زمستانی و کاشیکاریهای خوش طرح در تاق نماهای ایوان و صحن مسجد از خصوصیات این مسجد تاریخی است. اگر گذارتان به این مسجد افتاد، به کتیبهای که بر ایوان مسجد و بر متن کاشیکارهای لاجوردی نصب شده نیز نگاهی بیندازید.
مسجد قنبر علی خان
مسجد و مدرسه حاج قنبرعلی خان مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مصطفی خمینی، کوچه شهید علی مرادی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ مهر ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد در سال 1288 ه.ق اواخر قرن سیزدهم، ساخته شده است و شامل رواق، صحن و گنبد و پوششی مزین به کاشی کاریهای زیباست.
مسجد معیرالممالک
مسجد و حوزه علمیه معیرالممالک، از بناهای دوره قاجاریه تهران است که در شرایط مناسب حفاظتی و مرمتی قرار ندارد. رانش دیوارههای خارجی، تاسیسات نامناسب، رطوبت و تخریب بخشهایی از منارهها عمدهترین آسیبهایی بهشمار میرود که بلندترین گنبد آجری تهران مورد تهدید قرار داده است.
در اراضی واقع در محله ی سنگلج تهران خانه هایی وجود داشت که متعلق به ((معیّرالممالک)) بود، در سال 1284 ه.ق معیّرالممالک شروع به احداث بناهای عمومی در این محله کرد. ازجمله بناهای احداث شده توسط ایشان مسجد و مدرسه و آب انبار می باشد، که در اراضی فوق در باغ معییرالممالک بنا نهاده شده است که فعلاًبه صورت مجموعه فرهنگی مذهبی پابرجاست. موقعیت بنا به دلیل نزدیک بودن به بازار بزازها و ارتباط گدرهای مجاور به میدان محدیه و بازار نو دارای اهمیت ویژه ایست.